E-Ticaret Sitesi Kurmak İçin Gerekenler: Kontrol Listesi, Maliyet Kalemleri ve Başabaş Hesabı

E-ticaret sitesi kurmak için neler gerekir? (Kısa cevap)

Bir e-ticaret sitesini açmak bugün birkaç günlük iştir; hazır altyapılar tasarımı ve ödeme sayfasını büyük ölçüde çözüyor. Zor olan, siteyi kârlı ve kurallara uygun çalıştırmaktır. Bu yüzden gerekenleri beş blokta düşünün ve her bloğu açılıştan önce kapatın.

Yazının devamında her bloğun kontrol listesini, maliyet kalemlerini ve en önemlisi siteyi açmadan önce yapmanız gereken hesabı bulacaksınız: bir siparişin size ne bıraktığı ve ayda kaç sipariş gerektiği. Tutarlar örnektir; kendi teklif ve tarifelerinizle değiştirin.

• Yasal zemin: işletme kaydı, ETBİS kaydı, ön bilgilendirme formu, mesafeli satış sözleşmesi, iade ve cayma koşulları, KVKK aydınlatma metni, çerez politikası, site künyesi
• Altyapı: alan adı, e-ticaret platformu (hazır altyapı, açık kaynak ya da özel yazılım), SSL, tema ve mobil uyum
• Ödeme: sanal POS ya da ödeme kuruluşu, taksit ve kesinti oranları, iade süreci
• Lojistik: kargo anlaşması (desi tarifesi), paketleme, stok ya da tedarikçi düzeni
• Ölçüm ve pazarlama: GA4, Search Console, UTM'li kampanya linkleri, ilk reklam testi bütçesi

Siteyi açmadan önce hangi yasal adımlar gerekir?

Düzenli satış yapacaksanız bir işletme kaydı (şahıs işletmesi ya da şirket) gerekir. Hangi türün size uygun olduğu ve mali yükümlülükler için bir mali müşavirle görüşün; bu yazı o konulara girmez ve hukuki ya da mali danışmanlık yerine geçmez.

ETBİS (Elektronik Ticaret Bilgi Sistemi): Ticaret Bakanlığı'nın kayıt sistemidir. İlgili tebliğe göre kendi e-ticaret ortamında (siteniz ya da uygulamanız) satış yapanlar faaliyete başlamadan önce ETBİS'e kaydolur. Kayıt sonrası istenen diğer bildirimler kayıttan itibaren 30 gün içinde, bilgilerde değişiklik olursa değişiklikten itibaren 30 gün içinde yapılır. Bildirimler e-Devlet üzerinden yapılır.

Mesafeli satış kuralları: tüketici, siparişi onaylamadan önce ön bilgilendirme formunu ve mesafeli satış sözleşmesini görebilmelidir. Tüketicinin gerekçe göstermeden 14 gün içinde cayma hakkı vardır; satıcı bedeli cayma bildiriminden itibaren 14 gün içinde iade etmelidir. Bazı ürünlerde cayma hakkı yoktur: örneğin kişiye özel hazırlanan ürünler ve teslim edilmiş cep telefonu, akıllı saat, tablet ve bilgisayarlar. Ayıplı ya da yanlış gönderilen ürünün iadesi bu istisnalardan etkilenmez.

Kişisel veriler ve iletişim: KVKK aydınlatma metni ve çerez politikası yayınlayın, kampanya e-postası ve SMS göndermeden önce açık onay alın ve onayları kayıt altında tutun. Sitenin altına ticaret unvanı, MERSİS numarası ve iletişim bilgilerinin yer aldığı bir künye ekleyin.

• İşletme kaydı (tür ve mali yükümlülükler için mali müşavir)
• ETBİS kaydı: satışa başlamadan önce, e-Devlet üzerinden
• Ön bilgilendirme formu ve mesafeli satış sözleşmesi: ödeme adımında, onay kutusuyla
• İade ve cayma sayfası: 14 gün, istisnalar, iade kargosunun kimde olduğu
• KVKK aydınlatma metni, gizlilik ve çerez politikası
• Kampanya iletileri için açık onay ve kayıt
• Künye: unvan, MERSİS numarası, adres, e-posta, telefon

Hazır altyapı mı, açık kaynak mı, özel yazılım mı?

Hazır altyapı (kiralık e-ticaret paketleri ve yurt dışı SaaS platformları) aylık ya da yıllık ücretle barındırma, güvenlik, ödeme ve kargo entegrasyonlarını hazır verir; birkaç günde açılır. Açık kaynak çözümler (örneğin WordPress + WooCommerce) lisans ücreti istemez ama barındırma, güncelleme ve güvenlik sizin ya da çalıştığınız geliştiricinin sorumluluğundadır. Özel yazılım en esnek ama en pahalı ve en yavaş seçenektir; ancak hazır sistemlerin karşılayamadığı bir iş akışınız varsa anlamlıdır.

Seçimi üç soruyla yapın: aylık sabit gideriniz ne kadar olabilir, teknik işi kim yapacak ve hangi entegrasyonlar şart (pazaryeri, kargo, muhasebe, ERP)? İlk yıl satış hacmi belli değilse sabit gideri düşük tutan seçenek neredeyse her zaman daha güvenlidir. Platform fiyatları sık değiştiği için birden fazla güncel teklif alın ve ödeme kesintilerini, ek modül ücretlerini ve yıllık zam koşullarını da sorun.

E-ticaret sitesi kurmanın maliyet kalemleri nelerdir?

Maliyetleri üç gruba ayırın. Tek seferlik kurulum kalemleri bir kez ödenir; aylık sabit giderler satış olsun olmasın ödenir; değişken giderler ise her siparişte oluşur. Rakip rehberlerin çoğu ilk iki gruba odaklanır, oysa kâr ya da zararı belirleyen üçüncü gruptur.

Kendi listenizi çıkarırken her kalem için 'kim, ne kadar, ne sıklıkla' yazın. Ürün fotoğrafı, ürün açıklamaları ve hukuki metinler gibi kalemleri kendiniz yapacaksanız bile süresini not edin; ilk ayların en büyük gizli maliyeti kurucunun zamanıdır.

• Tek seferlik: alan adı (yıllık yenilenir), tema/tasarım, logo, ürün fotoğrafı, ürün içerikleri, hukuki metinler, ilk stok, kurulum ve entegrasyon
• Aylık sabit: platform aboneliği ya da barındırma, ek modüller, muhasebe hizmeti, e-posta/SMS aracı, (varsa) personel ve depo
• Değişken (sipariş başı): ürün maliyeti, ödeme kesintisi, kargo, paketleme, iade kaybı, reklam maliyeti

Ne kadar başlangıç sermayesi gerekir? Formül ve örnek

Başlangıç sermayesini tek bir rakam olarak sormak yerine formülle hesaplayın. Sitenin ilk aylarda kendini çevirmeyeceğini varsayıp kaç ay dayanmak istediğinizi (pist) seçin.

Örnek (örnek tutarlar): kurulum kalemleri 30.000 TL, ilk stok 60.000 TL, aylık sabit gider 18.000 TL ve aylık reklam testi 25.000 TL olsun. Üç aylık pist için: 30.000 + 60.000 + 3 × (18.000 + 25.000) = 219.000 TL. Bu rakam satışlardan gelecek katkıyı hesaba katmaz; yani en kötü senaryo tamponudur. Stoksuz çalışıyorsanız (dropshipping) ilk stok kalemi düşer ama sipariş başı kârınız da genellikle küçülür.

• Başlangıç sermayesi = Kurulum + İlk stok + (Aylık sabit gider + Aylık reklam testi) × Pist (ay)
• Pist: satışlar sabit giderleri karşılamaya başlayana kadar dayanmak istediğiniz ay sayısı

Bir sipariş size ne kadar kazandırır? Sipariş başı katkı hesabı

Siteyi açmadan önce yapmanız gereken en önemli hesap budur. Örnek bir siparişi ele alalım (örnek tutarlar): sepet tutarı 900 TL, ürün maliyeti 450 TL, ödeme kesintisi %3 (27 TL), kargo 75 TL, paketleme 15 TL. Tamamlanan bir sipariş size 900 − 450 − 27 − 75 − 15 = 333 TL bırakır.

Şimdi iadeyi ekleyin. Siparişlerin %8'i iade ediliyorsa, iade edilen siparişte ürün stoğa döner ama gidiş ve dönüş kargosu ile paketleme (75 + 75 + 15 = 165 TL) kaybolur. Beklenen katkı: 0,92 × 333 − 0,08 × 165 = 293 TL. Bu, reklamdan önce sipariş başına kalan tutardır ve aynı zamanda sipariş başı ödeyebileceğiniz en yüksek reklam maliyetidir.

Sipariş başı reklam maliyetiniz (CPA) 180 TL ise net katkı 293 − 180 = 113 TL'ye iner. Bu rakamdan başabaş ROAS da çıkar: 900 / 293 = 3,07. Yani reklamdan gelen her 1 TL harcama en az 3,07 TL ciro getirmezse o sipariş zarar ettirir. Ürün bazında bu hesabı Kar Marjı Hesaplama ve ROAS Hesaplayıcı ile, kargo kalemini Desi Hesaplama ve Kargo Ücreti Hesaplama araçlarıyla netleştirebilirsiniz.

• Tamamlanan sipariş katkısı = Sepet − Ürün maliyeti − Ödeme kesintisi − Kargo − Paketleme
• Beklenen katkı = (1 − İade oranı) × Tamamlanan katkı − İade oranı × (Gidiş kargo + Dönüş kargo + Paketleme)
• Net katkı = Beklenen katkı − Sipariş başı reklam maliyeti (CPA)
• Başabaş ROAS = Sepet tutarı / Beklenen katkı

Ayda kaç sipariş gerekir? Başabaş noktası

Aylık başabaş sipariş = Aylık sabit gider / Sipariş başı net katkı. Örnekte 18.000 / 113 ≈ 160 sipariştir. Ayda 160 siparişin altında site zarar eder, üstünde kâra geçer.

Reklam maliyetini birim hesaptan dışarıda bırakan yöntemler aynı örnekte 18.000 / 333 = 54,05, yani yukarı yuvarlanınca 55 sipariş bulur. Aradaki fark üç kat; reklamla satış yapacak bir mağaza için 55 sipariş hedefi sizi zarardayken kârda olduğunuza inandırabilir. Bu yüzden başabaşı her zaman reklam ve iade düşüldükten sonraki katkıyla hesaplayın.

Sonucu gerçekçilik testine sokun: ayda 160 sipariş, %1,5 dönüşüm oranıyla yaklaşık 10.700 oturum demektir. Bu trafiği hangi kanaldan, hangi maliyetle getireceğinizi açılıştan önce yazın. Dönüşüm oranınızı ölçmeye başladıktan sonra Dönüşüm Oranı Hesaplayıcı ile hedefi güncelleyin.

Bu yazıdaki bütün hesapları (kurulum bütçesi, aylık giderler, sipariş başı katkı, başabaş sipariş, pist ve site/pazaryeri karşılaştırması) kayıt istemeyen ücretsiz bir Excel şablonuna döktük; kaynaklar bölümünden indirip kendi rakamlarınızı yazabilirsiniz. Şablon bir de açılış kontrol listesi içerir.

• Aylık başabaş sipariş = Aylık sabit gider / Net katkı
• Gereken oturum = Başabaş sipariş / Dönüşüm oranı

Kendi site mi, pazaryeri mi? Aynı ürünle karşılaştırma

Aynı ürünü %20 komisyonlu bir pazaryerinde sattığınızı düşünün (örnek oran; gerçek komisyon kategoriye göre değişir). Pazaryeri ödemeyi kendisi aldığı için ödeme kesintisi yoktur: 900 − 450 − 180 − 75 − 15 = 180 TL; aynı %8 iadeyle beklenen katkı 0,92 × 180 − 0,08 × 165 = 152 TL.

Kendi sitenizde reklamdan önce 293 TL kalıyordu. Fark 293 − 152 = 141 TL'dir. Yani bu örnekte, sitenizde sipariş başı reklam maliyetiniz 141 TL'nin altına inmedikçe pazaryeri sipariş başına daha fazla bırakır. 180 TL'lik CPA ile site 113 TL, pazaryeri 152 TL bırakır (pazaryerinde ayrıca reklam vermediğiniz varsayımıyla).

Sitenin avantajı zamanla ortaya çıkar: tekrar alışveriş yapan müşteri, e-posta listesi ve organik trafik reklamsız sipariş getirir; ortalama reklam maliyeti düşer ve müşteri verisi sizde kalır. Pratik yol çoğu zaman ikisini birlikte yürütmektir: pazaryerinde hacim ve nakit akışı, sitede tekrar eden müşteri ve marka. Pazaryeri tarafını Trendyol Kâr Hesaplama aracıyla ürün bazında hesaplayabilirsiniz.

Teknik ve operasyon kontrol listesi

Açılıştan önce aşağıdaki her maddeyi test siparişiyle doğrulayın: kendi kartınızla bir sipariş verin, iptal edin ve iadesini yapın.

• Alan adı ve SSL (adres çubuğunda https), www ve www'siz adreslerin tek adrese yönlenmesi
• Mobil ödeme akışı: sepetten ödeme onayına kadar en fazla birkaç adım, misafir alışveriş seçeneği
• Ödeme: taksit seçenekleri, 3D Secure, başarısız ödeme ve iade akışı test edildi
• Kargo: desi ve kargo ücretleri ürünlere doğru tanımlandı, ücretsiz kargo eşiği kâr hesabıyla belirlendi
• Ürün sayfaları: özgün açıklama, ölçü ve malzeme bilgisi, birden fazla fotoğraf, stok ve teslim süresi
• Yasal sayfalar ödeme adımından linkli; ön bilgilendirme ve sözleşme onayı alınıyor
• GA4 kurulu ve satın alma olayı geliyor; Search Console doğrulandı ve site haritası gönderildi
• Bütün kampanya linklerinde tutarlı UTM parametreleri
• Sipariş, kargo ve iade bildirim e-postaları test edildi

İlk 30 günde ne yapılmalı?

Açılış günü işin başlangıcıdır. İlk ay hedefi çok satış değil, sipariş başı katkıyı doğrulamak ve hangi kanalın hangi maliyetle sipariş getirdiğini öğrenmektir.

• 1. hafta: test siparişleri, ilk müşterilerden (tanıdık çevre) geri bildirim, ürün sayfası düzeltmeleri
• 2. hafta: küçük bir reklam testi (tek kanal, birkaç ürün); CPA'yı beklenen katkıyla (örnekte 293 TL) karşılaştırın
• 3. hafta: en iyi satan ürünlere bütçe kaydırın, kâr ettirmeyen ürünleri reklamdan çıkarın; e-posta listesi toplamaya başlayın
• 4. hafta: gerçekleşen iade oranı, kargo maliyeti ve CPA ile başabaş hesabını yeniden yapın; ikinci ayın bütçesini buna göre belirleyin
• Sürekli: Search Console'da hangi aramalardan gösterim aldığınızı izleyin ve kategori sayfalarını bu aramalara göre güçlendirin

E-ticaret sitesi kurarken en sık yapılan 6 hata

Bu hataların çoğu açılıştan önceki hesaplarla önlenebilir:

• Kâr hesabını reklamsız yapmak: başabaşı reklam ve iade düşülmüş katkıyla hesaplayın
• Ücretsiz kargo eşiğini rakibe bakarak koymak: eşik, sepet tutarı ve kargo maliyetinize göre belirlenmelidir
• Sabit gideri ilk günden büyütmek: hacim belli olmadan pahalı paket, ek modül ve personel
• Ürün sayfalarını tedarikçi metniyle doldurmak: aynı metni kullanan yüzlerce sayfa arasında aramada öne çıkmak zordur
• Ölçümü sonraya bırakmak: GA4 ve UTM açılışta kurulmazsa ilk ayın verisi bir daha geri gelmez
• Yasal metinleri kopyalamak: başka bir mağazanın metni sizin iade koşullarınızı ve ürünlerinizi yansıtmaz